Cvjetanje,oprašivanje i oplodnja trešnje

U našim najvažnijim proizvodnim rejonima cvijetni pupoljci trešnje počinju da se formiraju krajem juna i tokom jula, a njihov intenzivni razvoj se nastavlja do početka oktobra u godini koja prethodi cvjetanju.

Trešnja obično cvjeta krajem marta do sredine aprila.Sone trešnje prema vremenu cvjetanja se dijele na: ranocvjetne (na primjer primavera),srednjecvjetne (lionska rana) i poznocvjetne (lambert).Međutim,ako je vrijeme pred cvjetanja i za vrijeme cvjetanje suho i toplo, cvjetanje je bumo i traje svega 4 do 5 dana.Sve sorte su samobesplodne (autosterilne) i medubesplodne (intersterilne).Zato pri raspoređivanju sorata oprašivača pri podizanju zasada treba posvetiti punu pažnju. Da bi se obezbijedilo uredno i obilno plodonošenje, treba gajiti više sorti koje ne pripadaju jednoj već dvoma ili trima grupama. U novije vrijeme stvorena je sorta trešnje koja je samooplodna (stela).Period razvitka plodova (od cvjetanja do sazrijevanja) traje od 28-70 dana, što zavisi od sorte. 

Sazrijevanje sorti od najranijih do najkasnijih razlikuje se za oko 45 dana.Trešnju oprašuju isključive insekti (85% medonosne pčele). Pošto su plodovi trešnje relativno sitni ( 3-7 g ) za postizanje prinosa od najmanje dva vagona po hektaru potrebno je da se opraši i oplodi bar 20-30% cvjetova. Za ovakvo oprašivanje potrebno je da se za svaki hektar trešanja ili višanja obezbijedi 4 -5 košnica.Sve sorte trešanja su samobesplodne jer se sopstvenim polenom ne mogu oplodili.Da bi se obezbijedila rodnost, potrebno je gajiti najmanje dvije sorte zajedno. Kod sorata trešanja je izražena i medubesplodnost (interinkompatibilnost) grupe sorata pa je neophodno gajiti više sorti koje ne pripadaju medubesplodnoj grupi.

Prema mnogobrojnim ispitivanjima koja su vršena u SAD. Engleskoj, Švajcarskoj,Rusiji, Njemačkoj, kod nas i u drugim zemljama svijeta, utvrđeno je da su sve sorte trešnje samobesplodne (stranooplodne), te se nijedna sorta ne može oploditi svojim sopstvenim polenom. Da bi se obezbijedila obilna i redovna proizvodnja kod trešnje, ne smiju se podizati jednosortni zasadi, već najmanje tri ili više sorti. Međutim, kod trešanja je vrlo čest slučaj da se pojedine sorte međusobno ne mogu oplođavati. Ta se pojava naziva interscerilnost ili medubesplodnost(interkompatihilnost).Od svih voćnih vrsta medusobnost je najviše izražena u sorti trešanja.Prvu interinkompatibilnu grupu sorti trešanja otkrio je Gardner još 1913. godine, a kasnije je otkriveno još nekoliko grupa.

Ispravna sadnja trešanja

U periodu pune rodnosti treba svake jeseni đubriti sa 800 do 1.200 kg/ha, ili 2 do 2,5 kg po stablu kompleksnim mineralnim đubrivima NPK, čiji je odnos 10:12:26, poslije čega zemljište treba zaorati.

Rano u proljeće, ipak treba višnje pođubriti sa KAN-om sa 2 kg po stablu. Između redova stvara se sponatana korovska flora, koja se tanjiračom zaorava i unosi u zemljište.Razmak sadnje izmedu reda i u redu zavisi od sorte, podloge, sistema gajenja, plodnosti zemljišta i načina berbe (ručno ili mašinski- trešenjem). Za naše prilike razmak između redova je 5 metara a u redu 4 metra. U ovakvom sklopu višnjika (5x4 m) moguće je berbu obaviti i mašinski-trešenjem. Ako se radi o plodu višnje za industrijsku preradu, onda se podrazumijeva da se berba plodova obavlja mašinski- trešenjem (90-120 otresenih stabala u jednom satu).

Znači, na jednom hektaru površine potrebno je oko 500 sadnica višnje. Razmaci sadnje takođe mogu biti od 6x5 do 4x2,5 metara. Na taj način po hektaru se posadi od 333 do hiljadu sadnica. Stručnjaci smatraju da se gajenjem višnje u gustom sklopu može povećati prinos po hektaru u odnosu na prosečne za 2,5 do 3,5 puta. Ulaganja nisu mnogo veća pa se ovakva proizvodnja isplati. Takođe, rezidba i berba su lakše, brže i jeftinije. Iako je prinos najvažniji pokazatelj, uvođenje gustog sklopa opravdava i kvalitet ploda.

Uslovi za uzgoj trešnje

Od klimatskih uslova za gajenje trešnje posebno značenje ima temperatura, i to u prvom redu apsolutne minimalne tokom zimskog mirovanja, na početku i na kraju vegetacije. 

Raspored padavina tokom vegetacije je vrlo bitan u fazi rasta ploda, a posebno u fazi bubrenja ćelija i dozrijevanja. Dosta je otporna na niske temperature, tokom zime izdrži, kraće vrijeme, i do -28 0 C. Prilikom odabira parcele za podizanje zasada treba imati u vidu mogućnost pojave kasno procnih mrazeva. Veće količine padavina u fazi dozrijevanja plodova prouzrokuju pucanje plodova i izraženiji napad bolesti i štetočina, naročito trešnjine muhe. Intenzivno gajenje trešnje zahtijeva duboka, dobro drenirana i plodna zemljišta. 

Trešnja gajenja na divljoj trešnji (podlozi) bolje podnosi nešto teža zemljišta ilovastoglinaste teksture. Nasuprot tome, ne podnosi teža zbijena zemljišta. Ukoliko je zemljište duže vrijeme prekomjerno vlažno (slaba prozračnost), korijen počinje da truli.